สินเชื่อส่วนบุคคล รู้ก่อนเซ็น

รายได้ไม่พอรายจ่ายจนต้องมองหาสินเชื่อส่วนบุคคล บทความนี้ชวนไล่ดูวงเงิน ดอกเบี้ย และเงื่อนไขจริงในประเทศไทย พร้อมวิธีเตรียมตัวก่อนสมัครและเช็กลิสต์กันพลาด

หนี้ครัวเรือนสูง สินเชื่อส่วนบุคคลเข้ามาเติมตรงไหน

ตัวเลขหนี้ครัวเรือนล่าสุดอยู่ที่ราว 13.67 ล้านล้านบาท หลังปรับขึ้นจากช่วงที่ลดลงต่อเนื่องหลายไตรมาส รายงานข่าวสายเศรษฐกิจยังชี้ว่าคนรุ่นใหม่เริ่มก่อหนี้เร็วขึ้น ทั้งผ่านบัตรเครดิต บริการซื้อก่อนจ่ายทีหลัง และสินเชื่อส่วนบุคคล

ในครอบครัวไทยจำนวนไม่น้อย เหตุผลที่คนไปยื่นกู้ไม่ได้มาจากอยากได้ของใหม่ แต่มาจากค่าเรียนลูก ค่ารักษาพ่อแม่ หรือธุรกิจเล็ก ๆ ที่เงินหมุนขาดช่วง สินเชื่อส่วนบุคคลจึงกลายเป็นทางออกที่หยิบใช้ได้เร็วที่สุดเมื่อเทียบกับสินเชื่อที่มีหลักประกัน

ปัญหาคือความเร็วนี้เองที่ทำให้คนอ่านรายละเอียดน้อยลง มีสามจุดที่เจอบ่อย

หนึ่ง วงเงินที่อนุมัติไม่ตรงกับที่ขอ เพราะธนาคารคิดจากรายได้และประวัติเครดิต ไม่ได้คิดจากความจำเป็นจริง คนที่ต้องการ 200,000 บาทอาจได้เพียง 100,000–150,000 บาท แล้วต้องไปกู้เพิ่มที่อื่น ซึ่งทำให้ภาระผ่อนต่อเดือนบานออกไป

สอง ดอกเบี้ยกับค่าธรรมเนียมถูกรวมกันจนดูไม่ออก ผลิตภัณฑ์หลายตัวโฆษณาว่า "ลดต้นลดดอก" แต่ตัวเลขที่ต้องจ่ายจริงขึ้นอยู่กับระยะผ่อนและวิธีคิดดอกเบี้ย ถ้าดูแค่ค่างวดอย่างเดียว จะไม่เห็นยอดดอกเบี้ยรวมทั้งสัญญา

สาม รายได้ไม่คงที่ทำให้ผ่อนตึง อาชีพอิสระ พนักงานขายค่าคอมมิชชัน และคนทำงานในเมืองท่องเที่ยวอย่างภูเก็ตหรือสมุย มีรายได้ขึ้นลงตามฤดูกาล เมื่อเจอเดือนรายได้หาย งวดผ่อนยังคงที่

ตัวอย่างประกอบ: คุณพิมพ์ชนก พนักงานบริษัทอายุ 34 ปี ในนนทบุรี ต้องใช้เงินก้อน 150,000 บาท สำหรับค่ารักษาแม่และซ่อมบ้านหลังน้ำเข้า เธอได้รับอนุมัติ 120,000 บาท ดอกเบี้ย 24% ต่อปี ผ่อน 48 งวด เธอเลือกทางนี้เพราะค่างวดอยู่ในระดับที่จ่ายไหว และปิดยอดส่วนที่เหลือด้วยโบนัสตอนปลายปี

ตัวเลขที่ต้องอ่านให้ครบก่อนเลือก

สินเชื่อส่วนบุคคลในประเทศไทยอยู่ภายใต้เพดานดอกเบี้ยที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศไว้ โดยธนาคารพาณิชย์คิดดอกเบี้ยเงินกู้สูงสุดได้ไม่เกิน 28% ต่อปี ผลิตภัณฑ์บางตัวจึงคิดต่ำกว่านั้นเพื่อแข่งขันกัน

ประเภท	ตัวอย่างผู้ให้บริการ	วงเงินโดยประมาณ	ดอกเบี้ยต่อปี	ระยะผ่อน	เหมาะกับ	จุดที่ควรถามเพิ่ม
สินเชื่อเงินก้อน	SCB UP Loan	10,000–5,000,000 บาท ตามรายได้	ไม่เกิน 25%	12–72 งวด	พนักงานประจำและเจ้าของกิจการที่มีรายได้ชัดเจน	วงเงินคิดจากรายได้กี่เท่า มีค่าปิดบัญชีก่อนกำหนดไหม
สินเชื่อเงินก้อน	Krungsri iFIN	ตามเกณฑ์รายได้และการอนุมัติ	21–25%	24–60 งวด	คนที่อยากผ่อนยาวและรับดอกเบี้ยแบบลดต้นลดดอก	อัตราดอกเบี้ยตามช่วงวงเงิน เงื่อนไขรายได้ขั้นต่ำ
สินเชื่อส่วนบุคคลทั่วไป	ธนาคารและผู้ให้บริการภายใต้การกำกับ	แตกต่างกันตามผู้ให้บริการ	เพดาน 28%	แล้วแต่สัญญา	ผู้มีเครดิตดีและมีเอกสารรายได้ครบ	ค่าธรรมเนียมทั้งหมด ดอกเบี้ยกรณีผิดนัด

ตัวเลขในตารางเป็นข้อมูลจากหน้าผลิตภัณฑ์ที่เปิดเผยต่อสาธารณะ อาจเปลี่ยนตามโปรโมชันและผลอนุมัติ ควรขอดูตารางผ่อนจริงจากผู้ให้บริการอีกครั้ง

สิ่งที่คนมักพลาดคือการเทียบ "ดอกเบี้ยต่อปี" แบบตรง ๆ ทั้งที่สัญญาหนึ่งคิดแบบลดต้นลดดอก และอีกสัญญาคิดแบบคงที่ ยอดดอกเบี้ยรวมจึงต่างกันมาก even เมื่อตัวเลขหน้าโฆษณาเท่ากัน วิธีที่ปลอดภัยคือขอให้เจ้าหน้าที่เขียนยอดรวมที่ต้องจ่ายทั้งสัญญาออกมาเป็นตัวเลขเดียว

อีกจุดที่ต้องถามให้ชัดคือค่าธรรมเนียมรอบด้าน ทั้งค่าธรรมเนียมการจัดการ ค่าธรรมเนียมการโอนเงิน และค่าปรับเมื่อชำระช้า บางครั้งค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไม่ได้อยู่ในอัตราดอกเบี้ย แต่ทำให้ต้นทุนจริงสูงขึ้น

ใครมีสิทธิ์ และเตรียมอะไรก่อนยื่น

เกณฑ์พื้นฐานของสินเชื่อส่วนบุคคลในไทยมักอยู่ที่อายุ 20–60 ปี มีรายได้ประจำหรือรายได้ที่พิสูจน์ได้ และมีประวัติเครดิตที่ไม่ติดลบ ตัวอย่างที่เปิดเผยบนหน้าผลิตภัณฑ์ของธนาคารแห่งหนึ่งระบุรายได้ขั้นต่ำ 15,000 บาทต่อเดือน และต้องผ่านการทดลองงานแล้ว

เอกสารที่ควรเตรียม ได้แก่ บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สลิปเงินเดือนย้อนหลังหลายเดือน รายการเดินบัญชีย้อนหลัง 6–12 เดือน และหนังสือรับรองรายได้สำหรับเจ้าของกิจการ ผู้ที่รับงานอิสระควรมีหลักฐานรายรับต่อเนื่อง เพราะธนาคารจะดูความสม่ำเสมอมากกว่ายอดสูงสุดในเดือนใดเดือนหนึ่ง

ตรวจเครดิตบูโรก่อนยื่นเป็นขั้นตอนที่คนข้ามบ่อย หากมีบัญชีที่ค้างชำระหรือใช้เครดิตเกินเพดาน การยื่นซ้ำหลายแห่งในเวลาสั้น ๆ อาจทำให้โอกาสอนุมัติลดลง ยิ่งยื่นพร้อมกันหลายธนาคาร ระบบจะเห็นว่ามีการขอสินเชื่อหลายรายการ

สำหรับคนที่อยู่ต่างจังหวัด ทางเลือกไม่ได้มีแค่ธนาคารพาณิชย์ สหกรณ์ออมทรัพย์ในบางจังหวัดและสินเชื่อสวัสดิการของหน่วยงานมีอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่า แต่ใช้เวลานานกว่าและมีเงื่อนไขสมาชิก ถ้าเป็นผู้สูงอายุหรือผู้มีรายได้น้อย ควรเช็กสิทธิ์ในพื้นที่ก่อนไปยื่นสินเชื่อส่วนบุคคลทั่วไป เพราะอาจมีโครงการช่วยเหลือที่เหมาะสมกว่า

ถ้าธนาคารไม่อนุมัติ อย่าเพิ่งรีบกู้ที่อื่น

การถูกปฏิเสธไม่ได้แปลว่าหมดทาง แต่แปลว่าข้อมูลรายได้หรือเครดิตยังไม่พอต่อการอนุมัติในผลิตภัณฑ์นั้น

ทางเลือกแรกคือสินเชื่อรวมหนี้ หากมีบัตรเครดิตหรือสินเชื่อหลายก้อนที่ดอกเบี้ยสูง การรวมเป็นก้อนเดียวในอัตราที่ต่ำกว่าอาจช่วยลดค่างวดได้ แต่ต้องดูว่าค่าธรรมเนียมและระยะผ่อนใหม่ไม่ทำให้จ่ายดอกเบี้ยรวมมากกว่าเดิม

ทางเลือกที่สองคือคลินิกแก้หนี้ ซึ่งเป็นช่องทางให้คำปรึกษาสำหรับผู้ที่เริ่มจ่ายไม่ไหวและต้องการปรับโครงสร้างหนี้ โดยไม่ต้องไปพึ่งเงินกู้นอกระบบที่มีดอกเบี้ยสูงจนควบคุมไม่ได้

ทางเลือกที่สามคือการเจรจากับเจ้าหนี้เดิมโดยตรง ขอขยายระยะผ่อนหรือพักชำระบางงวด หลายแห่งมีมาตรการช่วยลูกค้าที่ประสบปัญหาการเงินอยู่แล้ว

ระวังเพจหรือนายหน้าที่อ้างว่าอนุมัติแน่นอนและเรียกเก็บค่าดำเนินการก่อน หากต้องจ่ายเงินล่วงหน้าเพื่อให้ได้สินเชื่อ ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน เพราะผู้ให้บริการที่ถูกกฎหมายจะไม่เรียกเก็บค่าบริการนำส่งในลักษณะนี้

ก่อนเซ็นสัญญา เช็กลิสต์สั้น ๆ ที่ควรทำให้ครบ

ขอตารางผ่อนและยอดรวมดอกเบี้ยทั้งสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษร
ถามค่าธรรมเนียมทุกประเภท รวมถึงค่าปิดบัญชีก่อนกำหนด
คำนวณค่างวดให้ไม่เกินหนึ่งในสามของรายได้สุทธิต่อเดือน เผื่อพื้นที่สำหรับค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน
ตรวจเครดิตบูโรและแก้ข้อมูลผิดก่อนยื่น
กู้เท่าที่จำเป็นจริง ไม่กู้เผื่อเพราะวงเงินที่อนุมัติสูงกว่า
อ่านสัญญาว่าเป็นสินเชื่อส่วนบุคคล หรือเป็นสินเชื่อที่มีทะเบียนรถเป็นประกัน หากไม่ต้องการเสี่ยงทรัพย์สิน
เก็บสำเนาสัญญาและใบเสร็จการจ่ายทุกงวดไว้ตรวจสอบ

สินเชื่อส่วนบุคคลเป็นเครื่องมือที่ใช้ถูกจังหวะก็ช่วยให้ชีวิตผ่านช่วงตึงตัวได้ แต่ถ้าเลือกจากความเร็วเพียงอย่างเดียว มันจะกลายเป็นภาระที่ตามไปอีกหลายปี ลองขอตารางผ่อนจากสองหรือสามแห่งมาเทียบกันบนกระดาษแผ่นเดียว แล้วดูว่ายอดรวมที่ต้องจ่ายตลอดสัญญาต่างกันเท่าไร ก่อนตัดสินใจเซ็นชื่อ