หนี้ครัวเรือนไทยพุ่ง คนร้อนเงินต้องเข้าใจสถานการณ์จริง
ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานหนี้ครัวเรือนไทยไตรมาส 2 ปี 2569 ปรับตัวขึ้นแตะระดับ 13.67 ล้านล้านบาท หลังจากมีแนวโน้มลดลงต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2566 สวนทางกับรายได้ที่ไม่ได้เพิ่มขึ้นตามค่าครองชีพ ปัญหาที่คนไทยเจอซ้ำ ๆ คือเงินเดือนออกแล้วต้องแบ่งจ่ายบัตรเครดิต ค่างวดรถ ค่าเช่าห้อง จนเหลือไม่พอใช้จ่ายรายวัน
คนรุ่นใหม่เริ่มก่อหนี้เร็วขึ้นผ่านสินเชื่ออุปโภคบริโภคและบริการซื้อก่อนจ่ายทีหลัง (BNPL) ต่างจากอดีตที่มักเริ่มก่อหนี้ช่วงอายุ 20 ปลาย ๆ แต่การเข้าถึงสินเชื่อที่ง่ายเกินไปก็มาพร้อมกับกับดักดอกเบี้ยทบต้นที่หลายคนมองข้าม
สถาบันการเงินในไทยแบ่งสินเชื่อส่วนบุคคลออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือสินเชื่อจากธนาคารพาณิชย์ซึ่งมีอัตราดอกเบี้ยอยู่ในกรอบที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด และสินเชื่อจากบริษัทไฟแนนซ์หรือน็อนแบงก์ที่อนุมัติง่ายแต่ต้นทุนสูงกว่า การเลือกผิดประเภทอาจทำให้คุณจ่ายดอกเบี้ยแพงกว่าที่ควรเป็นเท่าตัว
เปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคลแบบไหนเหมาะกับคุณ
ก่อนตัดสินใจกู้ ควรเทียบรายละเอียดของแต่ละผู้ให้บริการ เพราะแต่ละที่เงื่อนไขไม่เหมือนกัน บางแห่งอนุมัติไวแต่ดอกเบี้ยสูง บางแห่งดอกเบี้ยต่ำแต่ต้องใช้เอกสารเยอะ มาดูตารางเปรียบเทียบคร่าว ๆ กัน
| ประเภทสินเชื่อ | ตัวอย่างผู้ให้บริการ | อัตราดอกเบี้ยโดยประมาณ | เหมาะสำหรับ | จุดเด่น | ข้อควรระวัง |
|---|
| สินเชื่อแบงก์พาณิชย์ | ธนาคารกรุงไทย กสิกรไทย ไทยพาณิชย์ | ต่ำกว่าเพดานที่ ธปท. กำหนด | ผู้มีเงินเดือนประจำและประวัติเครดิตดี | ดอกเบี้ยต่ำ ผ่อนยาวได้ | เอกสารเยอะ ใช้เวลาพิจารณานาน |
| สินเชื่อนาโนไฟแนนซ์ | แอปเงินกู้ภายใต้การกำกับ | สูงถึงเพดานกฎหมาย | ผู้มีรายได้น้อย ต้องการเงินด่วน | อนุมัติไวผ่านมือถือง่าย | วงเงินน้อย ดอกเบี้ยค่อนข้างสูง |
| สินเชื่อจากน็อนแบงก์ | บริษัทไฟแนนซ์รายใหญ่ | สูงกว่าแบงก์แต่ถูกกว่านอกระบบ | ฟรีแลนซ์หรือผู้มีรายได้ไม่สม่ำเสมอ | เงื่อนไขยืดหยุ่นกว่าแบงก์ | ค่าธรรมเนียมและเบี้ยปรับควรอ่านให้ละเอียด |
| กรณีของวิภาดา พนักงานออฟฟิศวัย 30 ในกรุงเทพฯ ต้องการเงิน 50,000 บาทเพื่อใช้ค่ารักษาพยาบาลแม่ เธอเปรียบเทียบแล้วพบว่าสินเชื่อจากธนาคารที่เธอมีบัญชีเงินเดือนให้วงเงินตามที่ต้องการ แต่ขั้นตอนใช้เวลาราว 3 วันทำการ ในขณะที่แอปเงินกู้ดิจิทัลอนุมัติภายในไม่กี่ชั่วโมงแต่ดอกเบี้ยสูงกว่า เธอเลือกธนาคารเพราะไม่รีบร้อนเกินไปและช่วยประหยัดดอกเบี้ยในระยะยาว | | | | | |
| อีกกรณีคือสมชาย ช่างซ่อมรถในเชียงใหม่ รายได้ไม่แน่นอน ไม่มีสลิปเงินเดือน ธนาคารใหญ่ตอบปฏิเสธเพราะไม่มีเอกสารรับรองรายได้ เขาจึงเลือกสินเชื่อนาโนไฟแนนซ์ที่อนุมัติจากประวัติการใช้บริการและยอดเงินในบัญชี วงเงินไม่สูงแต่พอใช้จ่ายหมุนเวียนในช่วงที่งานน้อย | | | | | |
วิธีเลือกสินเชื่อส่วนบุคคลให้ปลอดภัยและคุ้มค่า
การกู้เงินไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่ต้องกู้อย่างมีสติ ขั้นแรกให้ตรวจสอบผู้ให้บริการว่าได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยหรือไม่ โดยเช็กรายชื่อได้จากเว็บไซต์ ธปท. โดยตรง สถาบันการเงินที่ถูกกฎหมายต้องแสดงอัตราดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียม และเงื่อนไขทั้งหมดให้ชัดเจนก่อนเซ็นสัญญา
เรื่องที่คนส่วนใหญ่พลาดคือการดูแค่ดอกเบี้ยต่อปีโดยไม่นับค่าธรรมเนียมอื่น ๆ เช่น ค่าประกันสินเชื่อ ค่าธุรกรรมรายเดือน หรือเบี้ยปรับกรณีชำระก่อนกำหนด ลองคำนวณภาระทั้งหมดที่จะต้องจ่ายจริงต่อเดือน แล้วเทียบกับรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายจำเป็น หากค่างวดเกิน 30-40% ของรายได้ต่อเดือน ก็เสี่ยงที่จะจ่ายไม่ไหวในเดือนที่ค่าใช้จ่ายเยอะ
สำหรับคนที่มีหนี้บัตรเครดิตหลายใบและอยากรวมหนี้ สินเชื่อรีไฟแนนซ์ส่วนบุคคลอาจช่วยลดภาระดอกเบี้ยลงได้ เพราะอัตราดอกเบี้ยของสินเชื่อส่วนบุคคลแบบมีเงินเดือนมักต่ำกว่าดอกเบี้ยบัตรเครดิตที่หมุนเวียน ขอให้ตรวจสอบเงื่อนไขการโปะปิดหนี้เดิมกับสถาบันการเงินแต่ละแห่งก่อนตัดสินใจ
ขั้นตอนกู้สินเชื่อส่วนบุคคลอย่างชาญฉลาด
เริ่มจากตรวจสอบประวัติเครดิตบูโรของตัวเองก่อน เพราะข้อมูลนี้มีผลโดยตรงต่อการอนุมัติและอัตราดอกเบี้ยที่คุณจะได้รับ หากพบรายการค้างชำระหรือผิดนัด ควรแก้ไขให้เรียบร้อยก่อนยื่นกู้ใหม่ เพราะสถาบันการเงินดูประวัติการชำระย้อนหลังเป็นหลัก
จากนั้นเตรียมเอกสารให้ครบ ทั้งบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สลิปเงินเดือนหรือเอกสารรับรองรายได้ และรายการเคลื่อนไหวบัญชี 3-6 เดือน ยิ่งเอกสารครบ โอกาสได้วงเงินสูงและดอกเบี้ยดีก็ยิ่งมากขึ้น บางธนาคารให้ยื่นผ่านแอปพลิเคชันได้โดยไม่ต้องไปสาขา แต่ควรเปรียบเทียบอย่างน้อย 2-3 เจ้าก่อนตัดสินใจ
อย่าลืมอ่านสัญญาให้ละเอียดทุกบรรทัด โดยเฉพาะเงื่อนไขการคิดดอกเบี้ย การชำระคืนก่อนกำหนด และค่าปรับกรณีผิดนัด หากสงสัยจุดไหนให้ถามเจ้าหน้าที่ให้ชัดเจนก่อนเซ็น เพราะเมื่อเซ็นไปแล้วการแก้ไขเงื่อนไขแทบเป็นไปไม่ได้
แหล่งข้อมูลและความช่วยเหลือเพิ่มเติมในไทย
สำหรับผู้ที่ต้องการปรึกษาปัญหาหนี้สินโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงินของธนาคารแห่งประเทศไทยเปิดให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์และออนไลน์ มีทีมงานคอยแนะนำแนวทางแก้หนี้ทั้งสำหรับลูกหนี้สถาบันการเงินและผู้ที่ยังไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร
คลินิกแก้หนี้โดยบริษัทบริหารสินทรัพย์ (SAM) ก็เป็นอีกช่องทางที่ช่วยเจรจาปรับโครงสร้างหนี้กับเจ้าหนี้ รายงานข่าวล่าสุดระบุว่ามีการขยายความช่วยเหลือลูกหนี้ด้วยดอกเบี้ยต่ำและระยะเวลาผ่อนยาวขึ้น ซึ่งเหมาะกับคนที่มีหนี้หลายก้อนและเริ่มจ่ายไม่ไหว
การเลือกสินเชื่อส่วนบุคคลที่ดีไม่ใช่แค่ที่อนุมัติไวหรือวงเงินสูง แต่คือสินเชื่อที่เราจ่ายไหวและไม่ทำลายสุขภาพการเงินระยะยาว ตรวจสอบให้รอบคอบ คำนวณให้ถี่ถ้วน แล้วเลือกอย่างมีสติ เงินกู้จะเป็นเครื่องมือช่วยให้ชีวิตผ่านพ้นวิกฤต ไม่ใช่จุดเริ่มต้นของวิกฤตครั้งต่อไป