Thị trường thẻ tín dụng Việt Nam: nhiều lựa chọn, dễ chọn sai
Ở TP.HCM, Hà Nội hay Đà Nẵng, gần như quán cà phê nào cũng có máy quẹt và mã QR dán trước quầy. Thanh toán không tiền mặt đã thành nếp, kéo theo cuộc đua phát hành thẻ của các ngân hàng. Mỗi năm có thêm vài dòng thẻ mới, kèm hoàn tiền, tích điểm, tích dặm, ưu đãi ăn uống. Càng nhiều lựa chọn, người dùng càng dễ mở một chiếc thẻ không hợp với mình.
Ba cái bẫy quen thuộc. Thứ nhất là phí thường niên lớn hơn số tiền hoàn lại. Một thẻ có phí 800.000 đồng/năm, hoàn tiền 0,5%, nghĩa là bạn phải chi khoảng 160 triệu đồng mỗi năm mới hoà vốn phần phí. Không ít người chi chưa tới một nửa con số đó. Thứ hai là hiểu nhầm về thời gian ân hạn. Con số 45 hay 55 ngày chỉ đúng khi bạn thanh toán đủ dư nợ và mua sắm ngay đầu kỳ sao kê; mua sắm sát ngày chốt thì thời gian thực tế ngắn hơn nhiều. Thứ ba là rút tiền mặt. Tiền mặt rút từ thẻ tín dụng bị tính lãi từ ngày giao dịch, cộng thêm phí rút thường ở mức vài phần trăm, nên đây là cách dùng đắt nhất trong mọi cách dùng thẻ.
Một điểm nữa ít được nói tới: mở nhiều thẻ cùng lúc. Mỗi thẻ có một ngày sao kê, một ngày đến hạn khác nhau. Quản lý ba thẻ là quản lý ba hạn chót, dễ trượt một cái và mất điểm tín dụng. Kinh nghiệm từ các bạn làm ngân hàng bán lẻ là hai thẻ đã là ngưỡng đủ cho phần lớn người đi làm.
So sánh vài dòng thẻ đang được chú ý
Bảng dưới đây dựa trên biểu phí công bố của các ngân hàng, chỉ mang tính tham khảo vì chính sách thay đổi theo từng chương trình. Bạn nên gọi tổng đài hoặc xem app trước khi quyết định.
| Hạng thẻ | Phí thường niên | Điểm mạnh | Điểm cần cân nhắc | Phù hợp với |
|---|
| Vietcombank Visa Platinum | 800.000 đồng | Hoàn 0,5% mọi giao dịch, trần 1,5 triệu/kỳ sao kê, ân hạn tới 45 ngày, hạn mức từ 70 triệu | Mức hoàn khiêm tốn nếu chi tiêu thấp | Người muốn một thẻ dùng cho mọi khoản, không cần nhớ nhóm ngành |
| HSBC Visa Cash Back | 800.000 đồng | Hoàn tới 8% ở siêu thị và cửa hàng bách hoá, 1% cho giáo dục và y tế, ân hạn 55 ngày | Yêu cầu thu nhập từ 9 triệu đồng/tháng | Hộ gia đình đi chợ, siêu thị hằng tuần |
| VPBank Shopee Platinum | 299.000 đồng | Hoàn tới 6% khi mua trên Shopee, hạn mức tới 100 triệu | Chỉ mạnh ở một nền tảng | Người mua sắm online thường xuyên |
| VietinBank JCB Ultimate VNA | 1.899.000 đồng | 1 dặm Bông Sen Vàng cho mỗi 20.000 đồng chi ở nước ngoài, ân hạn tới 55 ngày | Phí cao, phải chi đều và đủ ngưỡng mới đáng | Người bay thường xuyên, có tài khoản Bông Sen Vàng |
| Techcombank Visa Signature | Tuỳ hạng thẻ, kiểm tra trực tiếp | Hoàn tới 10% cho nhà hàng, khách sạn, du lịch, trần 5 triệu/tháng | Trần hoàn tiền tính theo tháng | Người ăn ngoài, đi du lịch nhiều |
Nhìn vào bảng, có thể thấy nguyên tắc chung: thẻ hoàn tiền cao thường giới hạn theo nhóm ngành, còn thẻ hoàn đều thì tỷ lệ thấp. Không có thẻ nào tốt cho mọi người.
Chọn theo thói quen chi tiêu, không theo quảng cáo
Chị Ngọc Anh, 32 tuổi, kế toán ở quận 7, TP.HCM, mỗi tuần đi siêu thị một lần, chi khoảng 6 đến 8 triệu đồng/tháng cho thực phẩm và đồ dùng gia đình. Chị mở thẻ cashback của một ngân hàng quốc tế, dùng đúng vào nhóm siêu thị. Tiền hoàn mỗi tháng rơi vào vài trăm nghìn, đủ bù phí thường niên và dư ra một chút. Trước đó chị dùng một thẻ tích điểm, điểm đổi quà rườm rà nên gần như bỏ không.
Anh Duy, 28 tuổi, làm IT ở Cầu Giấy, Hà Nội, mỗi năm bay vài chuyến công tác và một chuyến du lịch. Anh chọn thẻ đồng thương hiệu hàng không, tích dặm vào tài khoản khách hàng thường xuyên. Điều anh thích không phải tỷ lệ hoàn, mà là dặm không hết hạn nhanh và dùng được cho nâng hạng ghế. Ngược lại, một đồng nghiệp của anh mở cùng loại thẻ nhưng cả năm chỉ bay một lần, phí thường niên gần 1,9 triệu đồng thành khoản lỗ rõ ràng.
Với người mới đi làm, thu nhập chưa ổn định, thẻ phí thấp hợp lý hơn thẻ cao cấp. Bạn Trang, 24 tuổi, làm thiết kế tự do ở Đà Nẵng, chọn thẻ có phí thường niên dưới 300.000 đồng và hoàn tiền khi mua sắm online, đúng nơi cô chi tiền cho nguyên liệu và công cụ. Hồ sơ của cô không có bảng lương cố định, nên ngân hàng xét theo sao kê tài khoản và hợp đồng dịch vụ.
Ở các tỉnh, thành phía Nam như Cần Thơ hay Bình Dương, mạng lưới máy chấp nhận thẻ đã dày hơn trước, nhưng người dùng vẫn nên kiểm tra thẻ có hỗ trợ thanh toán QR nội địa, vì đây là cách trả tiền phổ biến ở quán nhỏ và chợ.
Quy trình mở thẻ và dùng thẻ cho đúng
Bước một, xác định ngân sách chi tiêu hằng tháng và nhóm chiếm nhiều nhất: siêu thị, ăn uống, xăng xe, mua sắm online hay vé máy bay. Con số này quyết định 80% lựa chọn của bạn. Bước hai, chuẩn bị hồ sơ gọn: căn cước công dân, hợp đồng lao động hoặc sao kê lương, chứng từ thu nhập nếu làm tự do. Nhiều ngân hàng hiện cho mở thẻ trực tiếp trên app, thời gian xét thường vài ngày làm việc.
Bước ba, ghi rõ hai ngày quan trọng vào điện thoại: ngày sao kê và ngày đến hạn thanh toán. Đặt nhắc nhở trước hạn ba ngày. Bước bốn, thanh toán toàn bộ dư nợ mỗi kỳ. Trả mức tối thiểu giúp bạn không bị tính phí chậm, nhưng phần dư còn lại vẫn bị tính lãi, và lãi thẻ tín dụng ở Việt Nam thường ở mức 19 đến 22%/năm, cao hơn nhiều so với vay tiêu dùng thông thường.
Bước năm, hạn chế rút tiền mặt. Nếu buộc phải rút, hãy trả lại ngay trong vài ngày, vì lãi tính từ thời điểm giao dịch chứ không chờ tới kỳ sao kê. Bước sáu, kiểm tra biến động qua app sau mỗi lần quẹt, và bật thông báo giao dịch. Đây là cách phát hiện quẹt trùng hoặc lạc thẻ sớm nhất.
Một số ngân hàng có chính sách giảm phí thường niên theo doanh số chi tiêu năm, mức giảm có thể lên tới toàn bộ phí nếu bạn đạt ngưỡng chi tiêu. Nếu bạn chi tiêu đều, hãy hỏi tổng đài về điều kiện này trước khi mở, vì nó thay đổi đáng kể chi phí sử dụng thẻ về dài hạn.
Về nguồn hỗ trợ tại chỗ, app ngân hàng là nơi tra cứu sao kê, hạn mức còn lại và biểu phí nhanh nhất. Các chi nhánh, phòng giao dịch ở trung tâm các quận lớn xử lý được việc khoá thẻ khẩn cấp. Khi có tranh chấp giao dịch, hãy gọi tổng đài ngay và lưu lại mã tiếp nhận.
Một chiếc thẻ tốt không phải chiếc thẻ có tỷ lệ hoàn tiền cao nhất, mà là chiếc thẻ bạn hiểu rõ và dùng đúng nhịp chi tiêu của mình. Dành mười phút tính lại khoản chi hằng tháng, đối chiếu với biểu phí của hai hoặc ba dòng thẻ, rồi gọi tổng đài hỏi thẳng những điều kiện bạn chưa chắc. Một cuộc gọi ngắn hôm nay có thể tiết kiệm vài triệu đồng phí và lãi trong năm tới.