Thị trường thẻ tín dụng Việt Nam đang thay đổi khá nhanh
Nhìn qua danh sách ngân hàng phát hành thẻ, ai cũng thấy mỗi nơi một chương trình hoàn tiền, một bộ quà tặng, một tỷ lệ chiết khấu khác nhau. Nhưng phần lớn khách hàng chỉ đọc phần hoàn tiền, còn phần biểu phí thì bỏ qua.
Thời gian gần đây, một số ngân hàng lớn đã điều chỉnh biểu phí thẻ, thêm phí cấp thẻ vật lý khi nâng từ thẻ phi vật lý, phí giao dịch không thành công, và thay đổi cách xét ưu đãi phí thường niên dựa trên doanh số chi tiêu của năm trước. Thông tin này thường nằm ở một thông báo riêng, không nằm trong tờ rơi quảng cáo. Bạn mở app ngân hàng, vào mục biểu phí, sẽ thấy rõ hơn nhiều so với nghe tư vấn qua điện thoại.
Vài điểm đáng chú ý với người dùng phổ thông ở Việt Nam:
Phí thường niên thường ở mức vài trăm nghìn đồng mỗi năm với thẻ phổ thông, cao hơn ở dòng thẻ hạng cao. Điều kiện ưu đãi phí gắn với doanh số chi tiêu, nghĩa là năm đầu có thể được ưu đãi nhưng năm sau thì không, nếu bạn chi tiêu ít.
Lãi suất khi không thanh toán đủ dư nợ cao hơn nhiều so với vay tiêu dùng thông thường. Mức niêm yết tại nhiều ngân hàng thường rơi vào khoảng 20-30%/năm, và chỉ cần trả chậm vài ngày là khoản đó bắt đầu chạy.
Ưu đãi hoàn tiền hiếm khi áp dụng cho toàn bộ chi tiêu. Đa số giới hạn theo nhóm ngành hàng, có hạn mức hoàn tối đa mỗi kỳ sao kê, và có danh sách đơn vị chấp nhận thẻ được cập nhật liên tục.
Phí giao dịch ngoại tệ là khoản dễ bị bỏ sót nhất với người hay đặt hàng từ nước ngoài hoặc đi du lịch. Con số này thường trên dưới 1-2% mỗi giao dịch, cộng vào giá trị đơn hàng chứ không tách riêng.
Bốn kiểu thẻ, bốn kiểu người dùng khác nhau
Không có chiếc thẻ nào phù hợp với tất cả mọi người. Cách phân loại dưới đây dựa trên hành vi chi tiêu, không dựa trên tên ngân hàng.
| Kiểu thẻ | Phù hợp với | Chi phí cần lưu ý | Điểm mạnh | Điểm yếu |
|---|
| Thẻ hoàn tiền theo nhóm chi tiêu | Người chi tiêu đều hằng tháng vào siêu thị, ăn uống, xăng dầu | Phí thường niên vài trăm nghìn đồng; hạn mức hoàn tiền mỗi kỳ | Hoàn tiền mặt dễ hiểu, dùng đúng nhóm là có lợi | Hoàn tiền ngoài nhóm rất thấp; cần theo dõi kỳ sao kê |
| Thẻ trả góp chuyển đổi | Người mua đồ điện tử, nội thất, chi tiêu lớn một lần | Phí chuyển đổi tính theo kỳ hạn, có thể từ khoảng 1,8% cho kỳ 3 tháng lên tới gần 12,8% cho kỳ 24 tháng tại một số ngân hàng | Chia nhỏ khoản chi, giữ dòng tiền tháng | Tổng chi phí tăng theo kỳ hạn; dễ mua vượt nhu cầu |
| Thẻ đồng thương hiệu | Người bay thường xuyên, hay mua sắm tại một chuỗi cụ thể | Phí thường niên cao hơn mặt bằng chung | Ưu đãi tập trung vào một hệ sinh thái quen dùng | Giá trị chỉ cao khi bạn thật sự dùng hệ sinh thái đó |
| Thẻ cho người mới đi làm | Nhân viên văn phòng, hạn mức ban đầu thấp | Phí thường niên thấp, nhiều đợt ưu đãi năm đầu | Dễ làm hồ sơ online, xây dựng lịch sử tín dụng | Hạn mức thấp, khó dùng cho khoản chi lớn |
Đọc bảng này theo hướng ngược lại cũng hữu ích: nếu bạn thấy mình không khớp với dòng nào, rất có thể bạn chưa cần thẻ tín dụng, hoặc chỉ nên mở một chiếc hạn mức nhỏ để dùng cho các khoản có kiểm soát.
Đọc biểu phí trước khi ký, đừng đọc sau
Có năm con số nên xem trước khi điền hồ sơ. Phí thường niên và điều kiện được ưu đãi phí năm sau. Lãi suất áp dụng cho dư nợ chưa thanh toán và mức phạt trả chậm. Phí giao dịch ngoại tệ, phí rút tiền mặt, phí giao dịch không thành công. Số ngày ân hạn lãi, phổ biến khoảng 45 ngày tính từ ngày chốt sao kê. Và tỷ lệ thanh toán tối thiểu mỗi kỳ, con số quyết định bạn có bị tính lãi hay không.
Một điểm ít người để ý: thẻ tín dụng chỉ có lợi khi bạn trả toàn bộ dư nợ đúng hạn. Trả mức tối thiểu đều đặn mỗi tháng là cách đắt nhất để dùng thẻ, vì phần còn lại vẫn sinh lãi trong khi ưu đãi hoàn tiền chỉ vài phần trăm.
Hai câu chuyện thực tế
Chị Lan, 34 tuổi, kế toán ở Hà Nội, chi khoảng 8-10 triệu đồng mỗi tháng cho siêu thị, ăn uống và tiền học của con. Chị mở một thẻ hoàn tiền theo nhóm chi tiêu, đặt trích nợ tự động toàn bộ dư nợ vào ngày 20 hằng tháng, sau ngày sao kê ba ngày. Sau một năm, tiền hoàn không lớn, nhưng chị không phải trả một đồng lãi nào và phí thường niên được ưu đãi nhờ doanh số đủ điều kiện.
Anh Duy, 29 tuổi, làm kinh doanh ở TP.HCM, mỗi tháng đi công tác hai đến ba chuyến. Anh chọn thẻ đồng thương hiệu hàng không, phí thường niên cao hơn hẳn mặt bằng chung, nhưng ưu đãi phòng chờ và hoàn tiền vé máy bay bù lại phần chênh. Với anh, chiếc thẻ phổ thông hoàn tiền 1-2% là lựa chọn tệ hơn, dù phí rẻ hơn.
Hai người này không dùng cùng một loại thẻ. Đó là lý do các bài so sánh chung chung thường không giúp ích nhiều.
Quy trình mở thẻ, làm gọn trong một buổi tối
Bước đầu tiên không phải là chọn ngân hàng, mà là mở sao kê tài khoản ba tháng gần nhất và nhìn xem tiền đi đâu. Nếu hai nhóm chi lớn nhất là siêu thị và ăn uống, thẻ hoàn tiền theo nhóm là hướng đúng. Nếu là một khoản mua sắm lớn sắp tới, thẻ có chuyển đổi trả góp hợp lý hơn.
Sau đó chọn hai đến ba ngân hàng có sản phẩm khớp nhu cầu và so sánh biểu phí đầy đủ, gồm cả phí ngoại tệ nếu bạn hay mua hàng từ nước ngoài. Hồ sơ thường gồm căn cước công dân, hợp đồng lao động hoặc sao kê lương; nhiều ngân hàng cho nộp hoàn toàn qua app, không cần ra quầy.
Khi thẻ đã có, việc quan trọng nhất là thiết lập nhắc thanh toán trước ngày đến hạn ba đến năm ngày, hoặc bật trích nợ tự động toàn bộ dư nợ. Bạn cũng nên bật thông báo biến động số dư cho mọi giao dịch, vì phần lớn tranh chấp thẻ được xử lý tốt hơn khi khách hàng báo sớm.
Một lưu ý về hạn mức: đừng dùng gần hết hạn mức đều đặn. Tỷ lệ sử dụng hạn mức cao trong thời gian dài ảnh hưởng đến đánh giá tín dụng khi bạn muốn vay mua nhà sau này.
Nguồn lực tại chỗ nên dùng
Ứng dụng ngân hàng là nơi tra biểu phí, sao kê và đăng ký trả góp nhanh nhất. Tổng đài chăm sóc khách hàng xử lý được phần lớn vấn đề về tranh chấp giao dịch. Tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng, hệ thống điểm chấp nhận thẻ ở trung tâm thương mại, chuỗi bán lẻ lớn khá dày, nên ưu đãi hoàn tiền thường dễ dùng hơn ở tỉnh. Với người mua online, hãy kiểm tra xem thẻ có tính phí ngoại tệ với giao dịch thanh toán quốc tế hay không trước khi đặt đơn lớn.
Có thể tra lịch sử tín dụng của mình trước khi mở thẻ mới, nhất là khi bạn đã có hai thẻ trở lên. Việc mở nhiều thẻ trong thời gian ngắn không giúp tăng hạn mức như nhiều người nghĩ.
Một chiếc thẻ tốt là chiếc thẻ bạn dùng đúng cách
Thẻ tín dụng ở Việt Nam hiện nay đủ đa dạng để phục vụ hầu hết nhu cầu, từ người mới đi làm đến người bay công tác mỗi tháng. Nhưng công cụ này chỉ có lợi khi bạn trả đủ dư nợ đúng hạn và chọn đúng nhóm ưu đãi khớp với chi tiêu thật.
Nếu đang cân nhắc mở thẻ, hãy bắt đầu từ ba tháng sao kê gần nhất thay vì từ lời mời qua điện thoại. Chọn một sản phẩm, đọc hết biểu phí, đặt lịch nhắc thanh toán, rồi theo dõi một kỳ sao kê đầy đủ trước khi quyết định có mở thêm hay không. Ngân hàng nào cũng có tổng đài và ứng dụng để bạn hỏi rõ những khoản phí chưa được nói đến trong buổi tư vấn, và đó là quyền bạn nên dùng.
研究の知恵